Towarzystwo Przyjaciół Wąwolnicy powstało z inicjatywy długoletniego proboszcza parafii - ks. prałata Józefa Gorajka i dr hab. Sławomira Partyckiego.

Do rejestru stowarzyszenie zostało wpisane 23 listopada 1987r. pod numerem 1 w Urzędzie Gminy w Wąwolnicy

Towarzystwo posiada statut. Posiada również znaczek zaprojektowany przez panią Wandę Gosławską (żona Józefa Gosławskiego).

Najbardziej ogólny cel jaki stawia sobie Towarzystwo to działanie na rzecz rozwoju społecznego, kulturalnego i gospodarczego Wąwolnicy i gminy Wąwolnica.

Ksiądz prałat Józef Gorajek - kapelan w stopniu majora, człowiek wyróżniony dyplomem dziękczynnym Zarządu Organizacji Wiezenthala za czyn bohaterski i humanitarny niesienia pomocy ludności żydowskiej w czasie II wojny światowej oraz medalem Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata

Działalność Wydawnicza Regionalnego Towarzystwa Przyjaciół Wąwolnicy

"Lista Poległych i Pomordowanych z Terenu Gminy Wąwolnica w Latach 1937-47" opracowanie: Robert Kamiński, Mariusz Korzeniowski, Sławomir Partycki; wyd. w 1991r. Zbieraniem danych do utworzenia listy zajmowało się kilkadziesiąt osób z Wąwolnicy i okolicznych wsi. Lista nie została zamknięta. Uzupełnienia i poprawki można wnosić nadal. 

Jeśli posiadasz informacje na ten temat skontaktuj się z RTPW  

"Dzieje Wąwolnicy" pod redakcją Sławomira Partyckiego; wyd. w 1992r.

R.T.P.W. sfinansowało opracowanie odnalezionych XV-wiecznych ksiąg sądowych, które zostały następnie wydane przez UMCS w Lublinie.

" Księgi Sądowe Miasta Wąwolnicy z lat 1476-1500" opracowanie: Grzegorz Jawor i Anna Sochacka, redakcja: Ryszard Szczygieł; wyd. UMCS Lublin 1998r.

W posiadaniu R.T.P.Wąwolnicy znajdują się plony prac wykopaliskowych w postaci opracowań:  

   1. "Wąwolnica, woj. lubelskie, Wzgórze Kościelne - stanowisko 1" - materiały pozyskane podczas nadzorów archeologicznych w 1999r. do badań nad początkami miasta i jego parafialnej, murowanej świątyni pod wezwaniem św. Wojciecha; opracowanie i ryciny Irena Kutyłowska, Lublin 2000r.  
   2. "Wąwolnica, stanowisko 1 - Wzgórze Kościelne" - Dokumentacja z badań wykopaliskowych przeprowadzonych w 1999r.; opracowała: Agnieszka Stachyra, Lublin 2000r.  Badania przeprowadzono na zlecenie Towarzystwa Przyjaciół Wąwolnicy.  
     

R.T.P.Wąwolnicy otrzymało pracę magisterską p. Małgorzaty Flagi "Reżim źródeł w Wąwolnicy" napisaną pod kierunkiem dr hab. Bronisława Janica na Uniwerstecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Wydział Biologii i Nauk o Ziemi, Zakład Hydrografii.

Plener fotograficzny

W lipcu 1989r. 30 artystów fotografików pracowało i wypoczywało w Wąwolnicy. Plonem 14-dniowego pleneru zorganizowanego wspólnie przez Wojewódzki Dom Kultury w Lublinie i R.T.P. Wąwolnicy jest ponad 200 pięknych fotografii dokumentujących Wąwolnicę latem 1989r.

 Zjazdy Regionalistów, sesje naukowe, wykłady

29 października 1988r. sesja naukowa zorganizowana przez Polskie Towarzystwo Historyczne i R.T.P. Wąwolnicy na temat "Dzieje Wąwolnicy"
21, 22, 23 listopada 1991r. R.T.P. Wąwolnicy gościło V Zjazd Towarzystw Regionalnych Lubelszczyzny.
24 i 25 czerwca 1995r.  odwiedzili nas przedstawiciele regionalistów z województwa lubelskiego ("Dni Wąwolnicy").
 14 czerwca 1997r. przedstwiciele R.T.P. Wąwolnicy,  ks. proboszcz, wójt gminy oraz przedstawiciele organizacji społeczno-kulturalnych spotkali się z 75 osobowym przedstawicielstwem Krajowej Rady Towarzystw Regionalnych.
 11 marca 2000r. Konferencja na temat historii i przyszłości Wąwolnicy. 

Muzeum Miasta Wąwolnicy

25 lipca 1995r. otwarte zostało przez ówczesnego ministra kultury Zdzisława Podkańskiego Muzeum Miasta Wąwolnicy. Powstało ono z inicjatywy Towarzystwa Przyjaciół Wąwolnicy i księdza proboszcza Jana Pęzioła.

W 1996r. w oparciu o odnalezione zapiski sądowe wykonana została i umieszczona w Muzeum, makieta zamku i grodu Wąwolnica.W wyniku archeologicznych prac wykopaliskowych prowadzonych w latach 1999, 2000 i 2001 na Wzgórzu Kościelnym w Wąwolnicy pozyskano materiały źródłowe, które jednoznacznie po raz pierwszy zlokalizowały na tym wyniesieniu średniowieczne miasto Wąwolnica, lokowane w 1346 roku przez Kazimierza Wielkiego. Rozpoznano włączoną w przebieg muru obronnego fundacji tego władcy dwukondygnacyjną świątynię p.w. Św. Wojciecha z XIV wieku i sześć faz jej przebudowy do 1986 roku. Dzisiaj budowla ta to Kaplica Matki Bożej Kębelskiej.

Pierwsza kondygnacja tej świątyni (po wykonanym w 1995r. remoncie) mieści zbiory Muzeum Miasta Wąwolnicy. W ramach stałej ekspozycji muzealnej można zobaczyć eksponaty archeologiczne pozyskane przez pracowników naukowych Katedry Archeologii UMCS na naszym terenie i przekazane w depozyt na czas nieokreślony. Zbiór eksponatów archeologicznych stale się wzbogaca, ponieważ jak już wspomniano wyżej, od 1999 roku prowadzone są prace wykopaliskowe.

W 2000r. uzyskano między innymi bogaty zbiór wyrobów szklanych oraz odpadów wytwórczości szklarskiej, świadczący o funkcjonowaniu przy wąwolnickiej stacji królewskiej – warsztatu szklarskiego działającego w oparciu o masę szklaną pozyskiwaną w okolicy dzisiejszej wsi Huta. Należy nadmienić, że również mieszkańcy gminy wzbogacają zbiory przez darowizny (np. toporek neolityczny). W zbiorach muzeum znajdują się m.in. osiemnastowieczne szaty liturgiczne, naczynia liturgiczne, stare księgi oprawne w skórę – wydane w XVII wieku i świetnie zachowane. XVI-wieczna rzeźba Chrystusa przyciąga wzrok ze względu na piękno i ekspresję wykonania. W ekspozycji znajdują się również prace malarskie i rzeźbiarskie wybitnych artystów pochodzących z Wąwolnicy. Przykładem mogą być obrazy Zygmunta Bartkiewicza, absolwenta Szkoły Malarstwa i Rysunku Konrada Krzyżanowskiego w Warszawie, jak np: “Ulica Wąwolnicy” z 1933r. czy “Podzamcze wiosną” z 1936r. Niektóre prace z zakresu rzeźby portretowej, medalierstwa i rysunku (szkice zdobień kamieniczek kazimierskich, według których wykonano ich renowację) prezentują dorobek artysty rzeźbiarza – Józefa Gosławskiego. Jednym z ciekawszych eksponatów jest kserokopia dokumentu wydanego przez króla Kazimierza Jagiellończyka przenoszącego Wąwolnicę z prawa niemieckiego na niemieckie w odmianie magdeburskiej. Oryginał tego dokumentu przechowywany jest w Archiwum Akt dawnych w Warszawie.

Muzeum znajduje się w krypcie dzisiejszej Kaplicy Matki Bożej Kębelskiej.

Niektórzy historycy uważają, że nie jest to krypta a część dwupoziomowego kościoła. Nie ulega Wątpliwości, że kościół ów zbudowany został za czasów króla Kazimierza Wielkiego, wobec czego w Muzeum można zobaczyć jak budowano w owych czasach.

>

Projekt 

Zaznaczenie na Wzgórzu Kościelnym przebiegu murów obronnych, miejsca usytuowania w ich obwodzie obronno-mieszkalnej wieży I/E fundacji Kazimierza Wielkiego, oraz warsztatu szklarskiego znajdującego się w sąsiedztwie odkrytej mieszkalno-obronnej wieży I/E. Projekt ten można zrealizować w oparciu o archeologiczne prace wykopaliskowe prowadzone na Wzgórzu Kościelnym w latach 1999, (nadzory archeologiczne), 2000, 2001 i 2002 pod kierunkiem a następnie osobiście – Pani Profesor Ireny Kutyłowskiej. Prowadząca badania wnioskuje, że wąwolnicki ośrodek szklarski mógł od średniowiecza zaspakajać zapotrzebowanie lubelszczyzny zarówno na masę szklaną jak też na gotowe wyroby, do wieku XVII użytkowane przez wąskie grono najbogatszych osób świeckich i duchownych, związanych głównie z państwową i lokalną terenową administracją.Warsztat szklarski działał w oparciu o masę szklaną pozyskiwanę w leśnej hucie szkła, która znajdowała się w sąsiedztwie Wąwolnicy, na obszarze dóbr królewskich, w okolicach dzisiejszej wsi Huta.

Na podstawie prac prof. Ireny Kutyłowskiej: “Rozpoznanie Archeologiczne Wzgórza Kościelnego w Wąwolnicy w 1999 i 2000r.” oraz “Potrzeby Badawcze na Przyszłość” .

Pomniki i tablice pamiątkowe 





na górę strony